Capoeira – văn hóa, võ thuật và niềm vui giữa đất Sài Gòn

Capoeira là một trong những môn võ thuật truyền thống nổi tiếng nhất của người Brazil, nhưng lại có xuất xứ từ châu Phi. Với hệ thống kỹ thuật độc đáo và khác lạ so với nhiều bộ môn còn lại nhưng vẫn đậm tính hiệu quả, Capoeira dễ dàng gây ấn tượng với người hâm mộ võ thuật trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam. Tại Việt Nam, Capoeira chưa hình thành phong trào lớn mạnh nhưng đã có nhóm tập bài bảnat trong suốt 4 năm qua.

Engolo – “tổ tiên” của Capoeira ngày nay

Võ sĩ Capoeira K.O võ sĩ Taekwondo trong cuộc chiến đường phố

Rất khó để nói chính xác Capoeira xuất hiện tại Việt Nam từ khi nào. Khoảng những năm 2010, đã có một số võ sư Capoeira tìm kiếm học trò trên các trang mạng xã hội. Hầu hết họ đều là người nước ngoài, đến với Việt Nam vì lý do công việc và tranh thủ tập luyện rồi lại rời sang nước khác. Những tháng ngày đó không để lại được gì nhiều ngoài câu hỏi: Khi nào Capoeira Việt Nam mới thực sự có một nhóm tập ổn định.

Câu trả lời bất ngờ xuất hiện vào giữa tháng 3/2013. Khi đó, đôi vợ chồng mới cưới Jen Nguyễn (Việt kiều Mỹ) và Jade Nguyễn (du học sinh) cùng nhau trở về Việt Nam, mang theo kinh nghiệm và kỹ năng Capoeira học được những tháng ngày ở Mỹ. CLB Capoeira chính thức đầu tiên ở Việt Nam mang tên CBP Da Topazio Vietnam.

Sau một thời gian, vì lý do cá nhân nên cặp đôi tiên phong của làng Capoeira Việt Nam quyết định trở về Mỹ vào tháng 6/2015, để lại phong trào đang dang dở.

Tiếp nối từ nền tảng đó, những người tập luyện vẫn còn đam mê với bộ môn như anh Lương Đức Hữu Phương đã tiếp tục gầy dựng nhóm tập. May mắn mỉm cười khi hai người thầy Nhật Bản là Takuma Morimoto Yasunari Tsutsui biết đến nhóm tập trên Facebook và quyết định tham gia. Một lần nữa, người hâm mộ Capoeira Việt Nam lại có cơ hội tập luyện cùng những HLV có trình độ, thay vì phải mày mò tự tập luyện như đã từng.

Không phải tự nhiên mà Capoeira được người Việt yêu mến đến mức bất chấp khó khăn để theo đuổi. Từ khoảng những năm 2010, Capoeira đã được biết đến từ những tựa phim, các bài viết trên những diễn đàn võ thuật. Những ngôi sao như Lateef Crowder bắt đầu dấn thân vào làng điện ảnh và biến Capoeira thành một trong những môn võ ấn tượng, độc đáo nhất từng có trong các tựa phim hành động. Người Việt biết đến Capoeira, và bắt đầu tìm kiếm Capoeira kể từ đó.

Thế nhưng, để Capoeira tồn tại được ở Việt Nam – nhất là ở những môi trường võ thuật sôi nổi như TP.HCM, yếu tố “độc, lạ, dễ gây hiếu kỳ” là chưa đủ. Hơn 4 năm tồn tại chính thức, trải qua những khó khăn tưởng chừng đủ để đặt dấu chấm hết, Capoeira vẫn được duy trì và được biết đến như một bộ môn võ thuật đậm tính văn hóa, âm nhạc và giải trí. Người tập Capoeira vẫn gắn bó với bộ môn này vì nhiều lý do: những chuyển động phức tạp và có giá trị rèn luyện thể chất tốt, những buổi  đấu tập Roda (*chú ý: đọc là “Hoda”) vui vẻ trong tiếng nhạc… tất cả làm nên một nhóm tập thú vị giữa lòng Sài Gòn, những chàng trai cô gái với chiếc quần dài trắng đặc trưng luôn thu hút mọi ánh nhìn quanh công viên Tao Đàn mỗi sáng Chủ Nhật.

Hiện nay, Capoeira vẫn chưa phải một bộ môn võ thuật – thể thao được công nhận chính thức ở Việt Nam, dẫn tới một số khó khăn trong việc phát triển thêm nhóm tập hoặc tìm địa điểm tập luyện. Tuy nhiên, Capoeira vốn là một bộ môn tự do và mang đậm tinh thầnh phóng khoáng của con người Nam Mỹ. Capoeira có thể phát triển ở mọi nơi như sân cát thảm cỏ, trên những khoảnh sân công viên mà nhóm tập Capoeira Việt Nam vốn đã gắn bó.

Khởi nguồn từ thế kỉ 16 bằng sự kết hợp tinh hoa võ thuật giữa các nô lệ châu Phi với người Brazil bản xứ, Capoeira sở hữu một nguyên lý võ thuật độc đá với nhiều đòn đá và chuyển động phóng khoáng với uy lực mạnh mẽ xuất phát từ định luật luột đòn bẩy và momen quay. Một điều nữa khiến Capoeira trở nên đặc biệt với nhiều môn võ khác đó là khả năng kết hợp với những điệu nhảy, luyện tập bằng những điệu nhảy, và…tận hưởng thú vui võ thuật với những điệu nhảy. Không có gì quá khó hiểu, bởi lẽ bộ môn võ thuật thú vị này đã phải trải qua một giai đoạn lịch sử đầy khó khăn khi đất nước Brazil bị Bồ Đào Nha xâm chiếm, cai trị, cấm đoán mọi hình thức tụ tập rèn luyện võ thuật, đẩy tới việc Capoeira phải chuyển hóa những đòn đá uy lực vào điệu nhảy. Và cũng từ đó mà chúng ta ngày hôm nay có thể những kiến những bài nhảy Roda của Capoeira – một trong những hình thức rèn luyện võ thuật độc đáo nhất thế giới.

Capoeira không chỉ là võ thuật và sự đối kháng trong võ thuật. Capoeira là một phần văn hóa Nam Mỹ, một sự kết hợp thú vị giữa võ thuật – âm nhạc và những điệu nhảy. Việc Capoeira tồn tại ở TP.HCM  không chỉ mang giá trị như một bộ môn được yêu thích mà còn là mảnh ghép văn hóa quan trọng trong là thể thao thành phố mang tên Bác – vốn là nơi nổi tiếng chắp cánh cho sự phát triển của những bộ môn mới.

Phạm Vũ – Tuyên Nguyễn

Tin bài khác

Thể thao hóa sớm – con đường hồi sinh vị thế của Muay Thái

So với các môn võ thuật truyền thống châu Á khác, Muay Thái là một trong những môn bị thể thao hóa sớm nhất. Con đường tưởng chừng làm giảm đi tính thực chiến ấy lại chính là điều đã đưa Muay Thái đến vị thế ngày hôm nay, một trong những môn võ thuật

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →

Giải Vô địch Muay toàn quốc 2017: Cái kết không trọn vẹn

Sau 5 ngày tranh tài quyết liệt, Giải Vô địch Muay toàn quốc 2017 đã chính thức khép lại vào chiều 27/5 với ngôi vị nhất toàn đoàn thuộc về đơn vị TP.HCM. Những võ sĩ mạnh như Nguyễn Trần Duy Nhất, Võ Văn Đài đều không thi đấu chung kết do đối thủ chấn thương bỏ

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →

Alexander Gustafsson xem Jon Jones là kẻ thù nguy hiểm nhất

Alexander Gustafsson làm mọi người nhớ đến với lối đánh toàn diện và khả năng striking khá tốt. Võ sĩ người Thùy Điển từng khiến Jon Jones rất khó khăn mới có thể đánh bại anh ở UFC 165 bằng luật tính điểm trọng tài. 2 phút, Gustafsson mất suất tranh đai Cormier vs Gustafsson

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →

Môn sinh Nam Huỳnh Đạo biểu diễn côn pháp tuyệt đỉnh

Nhiều môn sinh Nam Huỳnh Đạo đã chọn côn làm binh khí trong các phần thi lên đai của mình do Liên đoàn Võ cổ truyền Việt Nam tổ chức từ 25-27/5 vừa qua. Khác xa với nội công có phần ảo diệu của chưởng môn, các bài thi của môn sinh đều vượt qua

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →

Côn nhị khúc bá đạo của môn sinh Nam Huỳnh Đạo

Trong kỳ thi lên đai do Liên đoàn Võ cổ truyền Việt Nam tổ chức, các môn sinh Nam Huỳnh Đạo đã biểu diễn nhiều bài quyền ấn tượng của môn phái. Bên cạnh đó, họ cũng chọn những binh khí quen thuộc như đao, thương, côn để biểu diễn. Một số môn sinh lại

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →

Môn đồ Thiếu Lâm rời UFC để thi đấu tại Bellator

Tay đấm hạng nặng UFC Roy Nelson quyết định rời bỏ MMA để thi đấu ở Bellator, ít ai biết ông là môn người luyện Kungfu thiếu lâm khi còn thiếu niên. “Fighting out of Vietnam”, con đường kế tiếp của MMA Việt Nam Glover Teixeira siết cổ Ovince Saint Preux đến ngất xỉu Hiếm

Đọc tiếp →

Đọc tiếp →